USIKKERHEIT: Trua på dårlegare privatøkonomi aukar jo lågare inntekt ein har.
Illustrasjonsfoto Colourbox
Heile 390.000 yrkesaktive personar meiner dei ikkje har ein trygg jobbsituasjon. Det viser ei meiningsmåling teke opp av Respons Analyse for Sparebank 1.
Lågt utdanna
Usikkerheita er størst blant dei som ikkje har høgare utdanning. Her meiner to av ti at dei ikkje har ein trygg jobb, medan omtrent 70 prosent ikkje er redd for å miste jobben. Det er ein nedgang på nesten 10 prosentpoeng frå 2017.
Tryggleiken er størst hos dei som har fire år eller meir ved universitet eller høgskule. Av dei høgt utdanna er omtrent åtte av ti ikkje redd for å miste jobben, medan omtrent 10 prosent er det.
– Eg antek at usikkerheita er knytt til både frykta for bedriftas utvikling og bemanning, i tillegg til bekymring for eigen tilsetting. Det kan handle om både kollektiv usikkerheit eller at ein er innleigd og førebels tilsett, seier Line Eldring, rådgivar i Fellesforbundet og i avslutningsfasen av boka «Løsarbeidersamfunnet».
– At dei med høg utdanning har større jobbsikkerheit, kan vere fordi dei jobbar i mindre utsette bransjer eller har faste tilsettingar. Eller det kan ha med oppfatta sjanse på arbeidsmarknaden å gjere: Om det skulle skje noko med jobben, får ein alltids jobb ein annan plass, spekulerer Eldring.
Dette er snittlønna i over 300 yrker
Redd for å miste jobben
Jobbsikkerheita følger på same måte inntekt. I husstandar med under 400.000 kroner i årleg inntekt, er seks av ti redd for å miste jobben. I husstandar som tener over 1 million kroner, er derimot berre ein av ti redd for å miste jobben.
– Dei med låg løn har mindre buffer i økonomien, og då bekymrer ein seg naturleg nok for å miste jobben.
Mest usikkerheit blant unge
Av den yrkesaktive delen av befolkninga som heilskap er det åtte av ti som meiner dei har ein trygg jobb, medan 14 prosent meiner dei ikkje har det. I den siste gruppa er personar i alderen 25 til 34 år overrepresentert.
– Dei unge vil antakeleg i større grad ha lause tilsettingar, er i etableringsfasen og lågare på lønsstigen. Det er viktig at ungdommen får ein god start på arbeidslivet, sjølv om ein ofte tåler litt meir usikkerheit i ung alder, seier Eldring og legg til:
– Men det er viktig å vere kritisk og ikkje sjå på dette som berre eit generasjonsproblem.
Dette blir de store sakene i 2018
Dei lågtløna ser mørkare på framtida
Folks økonomiske framtidsutsikter for det nye året følger inntekta dei allereie har.
Trua på dårlegare privatøkonomi aukar jo lågare inntekt ein har. To av ti ser mørkt på framtida i husstandane som har ei inntekt på under 400.000 kroner i året. Berre 10 prosent av dei som tener over 1 million kroner gjer det same.
Dei med god inntekt ser lysare på framtida
Blant husstandane som har under 600.000 kroner i årleg inntekt, trur åtte av ti på uendra eller betre privatøkonomi i 2018. Delen ligg på 90 prosent hos dei som tener over 600.000 kroner i året.
Færre av dei som tener under 400.000 kroner ser lyst på framtida enn dei gjorde i 2017. For dei som tener over 1 million er bildet omvendt, samanlikna med fjoråret.
Også i trua på ei lysare privatøkonomisk framtid er dei med lang utdanning overrepresentert.
ARBEIDSLYST: Trond Hågensen har gått glipp av mange år i arbeidslivet på grunn av rusmisbruk. Nå vil han ta igjen det tapte, men aldersgrensa stopper ham.
Jan Kåre Næss
Det er for enkelt for unge å bi erklært arbeidsuføre, mener Frp. Her er Frp- leder Sylvi Listhaug under Arendals-uka.
Leif Martin Kirknes
Eirik Dahl Viggen
FLERE KRAV: For helsepersonell med utdanning gjennomført utenfor EØS består godkjenningsprosessen i Norge av to trinn. Søkeren har tre år på seg til å fullføre norskopplæringen og de andre kravene for godkjenning.
karin svendsen
Jo Straube
Danmarks statsminister Mette Frederiksen lover å bremse økningen i pensjonsalderen.
Liselotte Sabroe/NTB